کیست بیکر یا کیست پشت زانو چیست؟
کیست بیکر (Baker cyst) یک برآمدگی است که بر اثر برجسته شدن و تجمع مایع مفصلی در پشت زانو ایجاد میشود. به ناحیه پشت زانو ناحیه پوپلیتئال هم میگویند و به همین خاطر نام دیگر این کیست، کیست پوپلیته یا پوپلیتئال است. ویلیام بیکر اولین کسی بود که این بیماری را توضیح داد. این عارضه معمولاً براثر آسیبدیدگی و بیماریهای زمینهای در مفصل زانو ایجاد میشود.
علل بروز کیست بیکر
مایع درون مفصل، به زانو کمک میکند تا زانو به نرمی حرکت کند. کیست بیکر زمانی ایجاد میشود که میزان این مایع زیاد شود. مایع اضافی مفصل، به پشت زانو هل داده میشود. دلایلی که این مایع اضافی ممکن است بر اثر آنها به وجود آید عبارتند از:
- آرتروز یا استئوآرتریت شایعترین نوع بیماری است که به همراه کیست بیکر دیده میشود.
- پارگی غضروف نظیر پارگی مینیسک زانو
- آسیبدیدگی یا تصادف
- وجود عفونت در مفصل
بروز کیست پشت زانو در کودکان ممکن است به علت بیماری بورس باشد. بورس کیسه کوچک حاوی مایع است که در میان استخوان و بافت نرم ایجاد میشود.
علائم کیست بیکر چیست؟
علائم کیست بیکر در بعضی از موارد فقط ورم پشت زانو و یک درد مختصر در ناحیه زانو است. البته ممکن است درد ناشی از آسیبدیدگی اوليه هم از زمان وقوع مصدومیتی که باعث کیست بیکر شده است، هنوز در ناحیه زانو وجود داشته باشد. ممکن است شما یک برآمدگی نرم را مشاهده کنید که از پشت زانوی شما بیرون زده است. هر گونه فشار بر این برآمدگی یا هر تنشی که بر زانو وارد شود، باعث متورم شدن و بزرگ شدن اندازه آن میشود.
ممکن است کیست بیکر به خودی خود برطرف شود. در این حالت اندازه کیست بیکر به خودی خود کاهش پیدا کرده و یا در زیر پوست پاره میشود. وقتی که کیست در زیر پوست پاره میشود، مایع داخل آن توسط بدن جذب خواهد شد. البته در اغلب موارد، کیست بیکر بعد از پاره شدن خیلی زود دوباره تشکیل میشود. بنابراین بهتر است که برای درمان اصولی این عارضه، علت اصلی به وجود آمدن آن شناخته شود و تحت درمان قرار گیرد.
چگونه از ایجاد ورم در پشت زانو جلوگیری کنیم؟
- مفاصل زانو و بافت نرم را به آرامی قبل از انجام حرکات ورزشی یا شروع فعالیت گرم کنید و ماهیچه های خود را بکشید.
- پوشیدن کفش طبی مناسب برای فعالیت.
- پس از ورزش با انجام حرکات ملایم و پایدار بدن را سرد کنید.
- اگر زانو آسیب دید بلافاصله فعالیت خود را متوقف کنید یخ را برای درمان تورم استفاده کنید و از پزشک راهنمایی بخواهید.
تشخیص کیست بیکر :
پیش از شروع درمان باید تشخیص صحیح انجام شود. بیمار باید به محض مواجهه با برجستگی و ورم پشت زانو و درد و سفتی این مفصل به پزشک مراجعه کند. پزشک برای این که مطمئن شود که این برجستگی به کیست بیکر مربوط میشود، دستور انجام چند آزمایش را میدهد. تزریق مایع حاجب پس از آرتروگرام زانو، اولتراسوند یا ام آر آی به منظور تایید تشخیص کیست بیکر انجام میشود.
چه کسانی به کیست بیکر مبتلا میشوند؟
کیست بیکر عارضهای است که در بین کودکان در سنین 4 تا 7 سال و بزرگسالان در سنین 35 تا 70 سال، بیشترین میزان شیوع را دارد. اما به طور کلی این عارضه در بزرگسالان شایعتر از کودکان است. اگر شما از قبل دچار مشکل یا بیماری خاصی در ناحیه زانو باشید، خطر بروز کیست بیکر در مورد شما بیشتر خواهد بود.
درمان کیست بیکر :
- استراحت دادن به زانو یکی از گزینههای مهم درمان کیست بیکر است. برای این کار میتوانید از عصا و چوب زیر بغل استفاده کنید.
- برای کاهش درد و ورم از داروهای مسکن استفاده کنید.
- در صورت بانداژ کردن اطراف زانو، باند را به حدی محکم کنید که ساق پا بی حس نشده و قسمت زیر باند ورم نکند.
- در میزان وزن خود تعادل ایجاد کنید، زیرا اضافه وزن باعث وارد آمدن فشار به زانو میشود.
- در محل احساس درد یخ قرار دهید.
- به آرامی تمرینات ورزشی که باعث تقویت عضلات زانو شود را انجام دهید که از بروز علائم بکاهید.
- به خصوص در شب، پاهای خود را در سطحی بالاتر از بدن، قرار دهید.
- در کودکان نیز به صورت خودبه خودی درمان میگردد.
جراحی:
برخی از متخصصین تخلیه مایع داخل کیست را به همراه تزریق استات هیدروکورتیزون پیشنهاد میکنند.
ممکن است جراحی انجام شود که بیشتر در موارد زیر مطرح است:
- کیست خیلی دردناک باشد
- کیست خیلی بزرگ باشد
دارو درمانی کیست بیکر
متخصص طب فیزیکی و توانبخشی ممکن است جهت کاهش التهاب، یک داروی کورتیکواستروئید نظیر کورتیزون را به درون زانو تزریق کند. این کار می تواند درد را کاهش دهد اما همیشه از عود مجدد کیست پیشگیری نمی کند. در درمان ورم پشت زانو ( کیست بیکر) همچنین از روش های تزریق prp (پی ار پی) و اوزون تراپی برای کاهش درد والتهاب ناشی از آن استفاده می شود.
تمرینهای کیست بیکر
حرکتهای اصلاحی و تمرینهای زیر معمولاً به بیماران مبتلا به کیست بیکر آموزش داده میشود. دقت داشته باشید که پیش از شروع این تمرینها باید در مورد مناسب بودن آنها با متخصص فیزیوتراپی مشورت شود. این تمرینها معمولاً 3 بار در روز و تنها به شرطی انجام میشود که باعث بروز علائم یا تشدید آنها نشود.
خم و راست کردن زانو
زانو را تا جایی که میتوانید و درد تشدید نمیشود، خم و راست کنید. این حرکت برای بهبود حرکت زانو مفید است. این تمرین را 20 بار تکرار کنید.
انقباض استاتیک عضلههای چهار سر
عضله جلوی ران (عضلههای چهارسر) را با فشار دادن زانو رو به پایین و روی حوله قرار داده شده زیر زانو منقبض کنید. انگشتان را روی عضلههای چهار سر داخلی بگذارید تا سفت شدن عضله در طول انقباض را حس کنید. 5 ثانیه در این حالت بمانید و 10 بار حرکت را با حداکثر شرکت ممکن و البته به شرط تشدید نشدن علائم تکرار کنید.
مقالات مرتبط:
سندرم متابولیک ؛ علل، علائم و درمان آن
علائم کبد بیمار چیست؟
علل، علائم و درمان سوء هاضمه
بیماری پریتونیت ؛ علل ، علائم و درمان آن
بیماری فلج معده ؛ علت، علائم و راه های درمان آن